สินทรัพย์ ตัวอย่าง ความ หมาย กรรมสิทธิ์ที่บุคคลหรือกิจการมีใน เป็น ความ หมาย ของข้อใด หนี้สิน ความหมายของหนี้สิน

 

การดำเนินกิจการใดๆ ก็ตาม จะมีฐานในการทำบัญชีที่สำคัญอย่างยิ่ง 3 สิ่งคือ สินทรัพย์ หนี้สิน และทุน ซึ่งเจ้าของกิจการ ผู้จัดทำรายงานการเงิน ตลอดจนผู้อ่านงบการเงินหลายๆท่านต้องทำความเข้าใจและสามารถแยกแยะความเป็นสินทรัพย์และหนี้สินได้ ซึ่งในบทความนี้จะนำเสนอความแตกต่างระหว่างสินทรัพย์และหนี้สิน ดังนี้

สินทรัพย์คืออะไร

สินทรัพย์ คือ ทรัพยากร สิ่งที่อยู่ในความควบคุมของหน่วยงาน ซึ่งเป็นผลจากเหตุการณ์ ในอดีต และคาดว่าจะทำให้เกิดประโยชน์ในเชิงเศรษฐกิจ แก่หน่วยงาน กิจการ เจ้าของบริษัท ฯลฯ ต่อไปในอนาคต  โดยสินทรัพย์จะเป็นสิ่งที่มีตัวตนหรือไม่มีตัวตนก็ได้ ดังนั้น สินทรัพย์ (Assets) ในทางบัญชีจึงหมายถึง เงิน หรือสิ่งของที่มีมูลค่าเป็นตัวเงิน ทั้งที่มีตัวตนและไม่มีตัวตน ที่บุคคลธรรมดาหรือกิจการเป็นเจ้าของ เพื่อนำมาลงทุนในการดำเนินธุรกิจ ดังนั้น สินทรัพย์ทางบัญชีจึงแบ่งแยกได้ 3 ประเภท ดังนี้

1. สินทรัพย์หมุนเวียน (Current assets) หมายถึง เงินสดหรือสินทรัพย์อื่นๆที่บริษัทสามารถขาย หรือเปลี่ยนสภาพเป็นเงินสด หรือใช้หมดไปภายในระยะเวลา 1 ปี ได้แก่ เงินสด เงินฝากธนาคาร ดราฟท์ เช็คลงวันที่ล่วงหน้า(Posted Cheque) เงินลงทุนระยะสั้น ตั๋วเงินรับ ลูกหนี้ ฯลฯ
2. สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน (Non-Current assets) หรือสินทรัพย์ถาวร (Fixed assets) หมายถึง สินทรัพย์ที่บริษัทฯมีไว้เพื่อใช้ในการดำเนินงาน มีลักษณะคงทนถาวร และมีอายุการใช้งานนานกว่า 1 ปี โดยสินทรัพย์ไม่หมุนเวียนแบ่งย่อยได้อีก 2 ประเภท คือ

2.1 สินทรัพย์ถาวรที่มีตัวตน (Tangible Fixed Asset) ได้แก่ ที่ดิน อาคาร อุปกรณ์ เครื่องจักร รถยนต์ เครื่องใช้สำนักงาน ฯลฯ

2.2 สินทรัพย์ถาวรที่ไม่มีตัวตน (Intangible Fixed Asset) เป็นสินทรัพย์ที่สัมผัสไม่ได้ หรือไม่มีตัวตน ให้ประโยชน์ต่อการดำเนินงานของบริษัทฯ และมีมูลค่าเป็นตัวเงิน ได้แก่ โปรแกรมคอมพิวเตอร์ เครื่องหมายการค้า สิทธิบัตร สัมปทาน สัญญาเช่า  เป็นต้น

3. สินทรัพย์อื่น ๆ (Other assets) หมายถึง สินทรัพย์ที่มีนิยามไม่เข้าพวกเป็นสินทรัพย์หมุนเวียน หรือสินทรัพย์ถาวรได้ เช่น เงินลงทุนระยะยาว หน่วยลงทุน กองทุนรวม เป็นต้น โดยสินทรัพย์ประเภทนี้จะต้องมีการทำจัดรายละเอียดประกอบงบการเงิน เพื่อให้ผู้อ่านงบการเงินสามารถเข้าใจและตีความหมายประเมินมูลค่าสินทรัพย์ชนิดนี้ได้อย่างถูกต้อง

หนี้สินคืออะไร

หนี้สิน คือ ภาระผูกพันที่ส่งผลทำให้กิจการต้องจ่ายชำๆระหนี้ให้แก่บุคคลหรือกิจการอื่นในอนาคต โดยการชำระหนี้สิน อาจจ่ายเป็นเงินสด สินทรัพย์หรือบริการก็ได้ขึ้นอยู่กับข้อตกลงที่ได้ทำร่วมกันไว้ แล้วแต่จะตกลงกันไว้ โดยหนี้สินสามารถแบ่งตามระยะเวลาที่จะครบกำหนดของการชำระหนี้ ได้เป็น 2 ประเภท ดังนี้

1. หนี้สินประเภทไม่หมุนเวียน (Current Liabilities) เป็นหนี้สินระยะสั้นของกิจการ กล่าวคือจะถึงกำหนดชำระภายใน 12 เดือนนับจากวันที่ระบุในรายงานงบดุลฉบับล่าสุด ซึ่งประกอบไปด้วยหนี้สินจากการดำเนินงานปกติของกิจการซึ่งจะครบรอบชำระภายในรอบระยะเวลาดำเนินธุรกิจตามปกติ เช่น เจ้าหนี้การค้า เงินเบิกเกินบัญชีธนาคาร ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย รายได้รับล่วงหน้า เป็นต้น

นอกจากนี้ หนี้สินหมุนเวียนยังหมายถึง ส่วนของหนี้สินระยะยาวที่จะถึงกำหนดชำระภายใน 1 ปี เช่น เงินกู้เพื่อซื้ออสังหาริมทรัพย์ เงินกู้เพื่อขยายกิจการ เป็นต้น

2. หนี้สินไม่หมุนเวียน (Non – Current Liabilities) หมายถึง หนี้สินระยะยาวที่เป็นภาระผูกพันของกิจการและมีระยะเวลาการชำระหนี้มากกว่า 1 ปีขึ้นไป ได้แก่

• เงินกู้ยืมระยะยาวจากสถาบันการเงินเพื่อซื้อทรัพย์สินในการประกอบกิจการ เช่น กู้ยืมเพื่อสร้างโรงงานหรือซื้อเครื่องจักร ซึ่งมีระยะเวลาการชำระหนี้มากกว่า 1 ปีขึ้นไป
• หุ้นกู้และพันธบัตร เป็นเงินกู้ยืมระยาวด้วยจุดประสงค์เดียวกับการกู้ยืมจากสถาบันการเงิน แต่เจ้าหนี้คือนักลงทุน/หรือประชาชนทั่วไป ซึ่งส่วนใหญ่มีระยะเวลาในการชำระหนี้สั้นกว่าการกู้ยืมจากธนาคาร
• ตั๋วเงินจ่ายระยะยาว หรือตั๋วที่สัญญาว่าจะใช้เงินในอนาคต ซึ่งมีลักษณะเช่นเดียวกับหุ้นกู้ มีสัญญาการจ่ายเงินต้นพร้อมดอกเบี้ย เพียงแต่ดำเนินการได้ง่ายกว่า เนื่องจากไม่ต้องนำไปขายในตลาดหลักทรัพย์
• หนี้จำนอง เป็นการกู้ยืมโดยใช้ทรัพย์สินของกิจการเข้าจำนองกับสถาบันการเงิน เพื่อนำเงินทุนมาหมุนเวียนในกิจการ

ดังนั้น กล่าวโดยสรุปสินทรัพย์คือทรัพยากรของกิจการที่คาดว่าจะก่อให้เกิดประโยชน์ในอนาคต ในขณะที่หนี้สินคือภาระผูกพันของกิจการที่ต้องชำระในอนาคต โดยหนี้สินที่เกิดขึ้นของกิจการโดยส่วนใหญ่เกิดขึ้นเพื่อเป็นแหล่งทุนให้กับกิจการ ดังนั้นการแยกประเภทหนี้สินและทรัพย์สินในงบดุลให้ถูกต้องเป็นเรื่องที่สำคัญมาก เพราะทั้งสองตัวนี้เป็นตัวแปรสำคัญของผู้บริหารในการวิเคราะห์ฐานะทางการเงินและสภาพคล่องของกิจการอีกทั้งเป็นตัวช่วยเสริมภาพลักษณ์ให้กิจการมั่นคงในสายตานักลงทุนและคู่ค้า